‘Blij dat we in 2025 zijn gestart met duurzame verwerking van slib voor vernieuwing waterketen’
In 2025 zijn weer grote stappen gezet als het gaat om het schoonmaken van afvalwater. Er wordt hard gewerkt om aan de lozingsnormen te voldoen en de zuiveringen duurzamer te maken door bijvoorbeeld minder energie te verbruiken. Dat is niet alleen nu noodzakelijk, maar ook omdat we aan steeds strengere eisen moeten voldoen voor de waterkwaliteit. Iemand die daar elke dag mee bezig is, is assetmanager Joyce Wieme.
Hoe maak je het afvalwater, ofwel het rioolwater, van meer dan 1 miljoen mensen schoon? Bij waterschap Hollandse Delta doen we dat met 64 rioolgemalen, 200 kilometer aan persleidingen en 20 rioolwaterzuiveringsinstallaties. Een mooi woord voor Scrabble, dat we graag afkorten naar rwzi.
Ook hebben we één slibverwerkingsbedrijf. Slib is de materie die overblijft na het zuiveren van afvalwater. Dat verwerken we in een fabriek aan de Sluisjesdijk in Rotterdam-Zuid.
Joyce Wieme
Maar we krijgen een tweede fabriek: in 2025 heeft het waterschapsbestuur besloten om te starten met de voorbereidingen voor de bouw van slibverwerkingsbedrijf Dordrecht. Die zet je niet zomaar neer: volgens de huidige planning zou hij in 2032 in bedrijf moeten zijn. “In die fabriek gaan we slib vergisten, zodat we er groengas uit kunnen halen. Dat is een belangrijke stap in het bereiken van onze duurzaamheidsdoelstellingen.”
Samenwerking noodzakelijk
Als assetmanager zorgt Joyce ervoor dat de doelen die het waterschapsbestuur heeft gesteld op gebied van de waterketen, gehaald kunnen worden. Dat gaat niet alleen om het dagelijks beheer en onderhoud, maar ook over de meerjarendoelen. “In onze meerjarenprogrammering kijken we naar 2050. Wanneer moet wat gebeuren en hoe kunnen we daarin robuuste keuzes maken? De vernieuwing van de waterketen is zo’n grote opgave, hiervoor is in 2025 landelijke samenwerking geïnitieerd. Die samenwerking hebben we echt nodig, omdat we veel van elkaar kunnen leren en omdat we uit dezelfde vijver vissen zowel qua personeel als marktpartijen.”
Iedereen speelt een rol in de keten
“De meeste mensen hebben geen idee wat er gebeurt als zij thuis de wc doortrekken of water door de gootsteen spoelen. Het is vanzelfsprekend dat het er is en dat het werkt. Maar om al dat water schoon weer op het oppervlaktewater te laten stromen, doorloopt het een heel proces. Dat noemen we de waterketen,” vertelt Joyce. “Die begint niet bij het waterschap, maar al bij de mensen thuis. Het is daarom goed dat mensen goed blijven nadenken wat ze door de wc spoelen. Het lijkt onschuldig om billendoekjes, maandverband of frituurvet door de wc te spoelen. Maar het verstopt de machines in een zuiveringsinstallatie. Daarom kunnen we niet vaak genoeg zeggen: alleen de drie P’s! Poep, plas en (wc)papier.”
Waarom vernieuwen?
Honderd jaar geleden werd afvalwater direct in de grachten en sloten gekieperd. In het begin van de twintigste eeuw werd in Nederland het grootste gedeelte van het rioleringsstelsel aangelegd. Maar ook toen er rioolbuizen lagen, werd het uiteindelijk op buitenwater geloosd. “Pas in de jaren ’70 en ’80 van de vorige eeuw werden de eerste rwzi’s gebouwd,” legt Joyce uit. “Nadat we die zo’n 50 jaar geleden nieuw bouwden, zijn we eigenlijk overgegaan op een beheerperiode. Maar nu naderen de rwzi’s het einde van hun technische levensduur en is grootschalige vernieuwing nodig. Niet alleen in ons gebied, maar in heel Nederland.”
Energiebesparing
In 2025 zijn ook forse stappen gezet in het duurzamer maken van rwzi’s. “Het schoonmaken van afvalwater kost veel energie,” vertelt Joyce. “We hebben allerlei projecten lopen om het verbruik te verminderen. Naast de hierboven genoemde nieuwe elektrische hoofdverdelers hebben we bijvoorbeeld ook energiezuinigere puntbeluchters op rwzi Dokhaven geplaatst.”
Prestaties, kosten en risico’s
In 2025 is een nieuwe centrifuge op rwzi Dordrecht geplaatst, omdat we constateerden dat de beschikbaarheid en betrouwbaarheid van de slibverwerking onder druk kwam te staan. De nieuwe centrifuge heeft een grotere capaciteit, wat zal leiden tot betere resultaten. Dit heeft positieve effecten op zowel duurzaamheid als kosten. Kortom, het is belangrijk dat we zuiveringen blijven houden die werken en die aan de strengere eisen gaan voldoen, zoals op gebied van stikstof en fosfaat. We moeten blijven zuiveren, beter zuiveren en dat zo duurzaam mogelijk.”