‘De visstand zegt veel over de kwaliteit van ons water’
“Vissen zijn belangrijk voor een evenwichtig ecosysteem. Als we een goede visstand niet faciliteren, zal er nooit een goede waterkwaliteit zijn.” Aan het woord is Rien Stolk, adviseur aquatische ecologie bij waterschap Hollandse Delta. Hij vertelt over het visstandonderzoek dat in 2025 is gestart en waarvan de uitkomsten in 2026 worden verwacht.
In 2025 is het visstandonderzoek begonnen op Goeree-Overflakkee en de Hoeksche Waard. Daarna volgen Voorne-Putten, Eiland van Dordrecht en IJsselmonde.
Elke zes jaar voert het waterschap een visstandonderzoek uit in de wateren van het waterschap. “Het hoofddoel is om in kaart te brengen hoe de vispopulatie in elkaar zit,” zegt Rien. “We meten welke soorten vis er zijn, hoeveel het er zijn en hoe groot de vissen zijn. De informatie die we krijgen zegt veel over de kwaliteit van ons water.”
Rien Stolk
Wat leren we van de visstand?
Op basis van wat er allemaal rondzwemt in onze wateren, kunnen we veel leren. Rien: “Als er in een gebied alleen grote vissen worden gevangen, kan dat betekenen dat er weinig tot geen succesvolle voortplanting is geweest, of de jonge vis overleeft de eerste levensfase niet. Als er alleen hele kleine visjes zijn, kan dat betekenen dat er vissterfte is geweest. En als er veel bodemwoelende vissen als brasem en karper zijn, kan dat zorgen voor troebel water.”
“De ideale situatie is dat een vis zijn hele levenscyclus in een groot water kan voltooien. Als er een evenwichtige gezonde visstand is met meerdere leeftijdsklassen, is dat goed voor de ecologie. Een helder, plantenrijk watersysteem, dat is wat we willen, want dan is de biodiversiteit het grootst.”
Hoe onderzoek je de visstand?
Om een representatief beeld te krijgen, wordt volgens een gestandaardiseerde landelijke methode een representatief deel van een water bevist. Dat kan op verschillende manieren en is afhankelijk van de grootte van het water en of het een meer of een lijnvormig kanaal is. De vissen, die tussen de oever zitten verscholen, kun je vangen met een elektrovisnet. “In het open water gebeurt dit weer anders, dan worden van oever tot oever keernetten gespannen. Alle vissen tussen de keernetten worden dan met een net naar een plaats toe geleid om te worden gevangen. En dan is het een kwestie van tellen en meten. Uiteindelijk brengen we in beeld hoeveel aantallen en kilo’s vis er per hectare water zijn.”
Brussel
Het visstandonderzoek doen we niet alleen voor onszelf. “De resultaten zijn nodig om te beoordelen of de waterkwaliteitsdoelen worden behaald. Deze rapporteren we uiteindelijk aan Brussel, vanwege Europese wetgeving. Water moet namelijk biologisch gezond zijn volgens de Kaderrichtlijn Water. Tegelijkertijd vinden we het natuurlijk heel fijn om te weten hoe de visstand is, omdat we daarna gericht maatregelen kunnen treffen voor vis.”
Grote modderkruiper
In het gebied van Hollandse Delta komen ongeveer 40-50 soorten vis voor. Maar hoeveel en hoe groot, dat moet het visstandonderzoek uitwijzen. De uitkomsten van het visstandonderzoek worden in de loop van 2026 verwacht. Uiteraard krijgen Rien en het team van ecologen van het waterschap gedurende het onderzoek wel mee hoe het gaat. “Wat het meest bijzondere was? Dat er in het Oudeland van Strijen een grote modderkruiper is gevangen. Dat is tegenwoordig een heel zeldzaam visje. We wisten wel dat hij in het natuurgebied voorkwam, maar we hadden hem nog nooit in de maaltocht gevangen. Als ik zoiets te horen krijg, word ik daar wel blij van, ja.”