Armpje drukken tussen zoet en zout
Eén van de grote uitdagingen van ons waterschap is het zoute zeewater, dat steeds vaker ver landinwaarts komt, bijvoorbeeld via het Haringvliet. Dat zorgt voor meer problemen dan velen denken. Eli Stoutjesdijk is proces engineer water bij waterschap Hollandse Delta voor de gebieden Voorne-Putten en Rozenburg en weet alles van het zoutwaterprobleem.
Waarom willen we geen zout water?
“Om verschillende redenen. Wij hebben zoet water nodig in de polders, waarmee boeren hun land beregenen. En zoet water is essentieel voor de natuur in ons gebied. Wat veel mensen niet weten, is dat ook het gebied van het hoogheemraadschap Delfland (gebied tussen Hoek van Holland, Den Haag en Rotterdam, red.) veel zoet water van ons krijgt, vanuit het Brielse Meer, via een enorme buis onder de Nieuwe Waterweg door. Een andere belangrijke gebruiker is Evides, die zoet proceswater voor de industrie levert. Dat luistert heel nauw: te zout water is funest voor de apparatuur van grote bedrijven in de haven.”
We gebruiken allerlei informatie om het zoutgehalte van het water te monitoren en te voorspellen.
Wat is het probleem?
“Het gebeurt steeds vaker dat zout water uit de Noordzee verder ons gebied in komt, van west naar oost. Dat gebeurt telkens als het vloed is. Normaal gesproken drukt het zoete water uit de grote rivieren dat terug. Maar in droge tijden komt er minder rivierwater, dus dan kan de zee sterker duwen. Het is eigenlijk een continu armpje drukken tussen zout en zoet. Het probleem is dat het zoute water komt tot de punten waar we water onze polders in laten stromen. Als het water te zout is, moeten we de inlaat dicht zetten. En dat heeft gevolgen voor ons hele watersysteem en dus ook voor de ‘gebruikers’ van het water.”
Wat is de Regiekamer?
“Bij het waterschap houden we continue de hoeveelheid water en het zoutgehalte in de gaten. In onze waterschapsregiekamer kunnen we realtime zien hoe ver het zoute water het gebied in komt. Via onze slimme datasystemen kunnen we zelfs een verwachting doen voor de komende week. Vergis je niet: hoe zout het water naar verwachting wordt, hangt van ontzettend veel factoren af. De waterstand op zee, de windkracht en windrichting en hoeveel water vanuit de rivieren Nederland inkomt. Dus ook hoeveel regen er in bepaalde gebieden van Duitsland en België valt. Al die informatie bundelen we op een slimme manier en daar stellen we dan onze inlaten op af.”
Wat kunnen we doen?
“We kunnen niets doen aan de hoeveelheid rivierwater die ons land binnenstroomt via de grote rivieren. Rijkswaterstaat kan wel sturen hoeveel van dat rivierwater naar ons toe komt. Wij kunnen heel nauwkeurig regelen wanneer en hoeveel zoet water we in het Brielse Meer laten stromen. En als er te weinig is, overleggen we met belanghebbenden en verdelen we het zoete water. Allemaal iets minder.”
Het Brielse Meer is een belangrijke zoetwaterbuffer voor ons waterschap. Rechts op de foto is ook het Hartelkanaal te zien.