Duurzame nieuwbouw gemaal Oudenhoorn

'Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen' is een belangrijk strategisch instrument om maatschappelijke doelen te bereiken. Cruciaal daarbij is het opdrachtgeverschap zodat je bij het opdrachtgeven al bezig bent met het MVOI en het inkopen. Kleine stappen kunnen al enorme resultaten geven. Maar grote stappen zijn natuurlijk nog mooier. Samen werken we aan die wereld die we graag willen doorgeven.

Welkom bij Waterschap Hollandse Delta. Vandaag neem ik jullie mee in hoe het waterschap handen en voeten geeft aan Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen. En dat doe ik aan de hand van ons project vernieuwing van gemaal Oudenhoorn. Gemaal Oudenhoorn is een gemaal uit 1970 en is hard toe aan vernieuwing. Het gemaal pompt het water vanuit de polder naar het Haringvliet. Bij te veel water en in periodes van droogte pompt het water ook weer terug de polders in. De waterschappen hebben forse duurzaamheidsdoelstellingen en om daar handen en voeten aan te geven hebben we de strategie Duurzaam Opdrachtgeverschap bij waterschappen ontwikkeld als de vertaling van MVOI. Daarbinnen hebben wij een werkwijze ontwikkeld waarmee we duurzaamheid vroegtijdig meenemen in het proces en daarmee het helemaal verweven in onze opdrachten.

Het unieke aan dit project is dat we duurzaamheid en circulaire economie de rode draad hebben laten zijn. Ook richting de aanbesteding van de aannemer die we in een bouwteam-combinatie uiteindelijk binnen hebben gehaald om verder het project vorm te geven. Met de bouwteam-combinatie hebben we samen met de aannemer de biodiversiteit tot uiting laten komen in groenstroken die we gaan aanleggen langs de watergangen om goed onderhoud te kunnen plegen en een Tiny Forest wat we nog gaan bouwen op het achterterrein van het gemaal. Daarnaast hebben we ook de vismigratie vorm gegeven in de vorm van een nieuwe leiding die we door de dijk heen hebben gelegd om de vissen van het buitenwater van het Haringvliet de polder in te kunnen laten zwemmen.

Op het gebied van circulariteit hebben we enkele belangrijke maatregelen genomen. We hebben de fundering van het gemaal onderzocht en kunnen hergebruiken en daarmee ook het instroomwerk, omdat dat onderdeel is van de fundering. Daarnaast hebben we ook de persleiding die door de dijk gaat volledig kunnen hergebruiken. En we hebben de bovenbouw van het gemaal een houtskelet bouwkeuze laten zijn omdat dat de ecologische footprint ten goede komt.

De maatschappij staat voor grote opgaven en als waterschap kunnen wij daar best op onderdelen een belangrijke rol in vervullen. Zo is de klimaatopgave daar een goed voorbeeld van. Het begon met een ambitie, inmiddels vastgelegd in een wet met geformuleerde doelen op de lange termijn. Maar we hebben geleerd dat we daar vroegtijdig mee moeten beginnen. En wat wij proberen te doen aan duurzaamheid is dat in het denken en doen van al onze mensen en ook de
bestuurders onder te brengen. Zodat we bij alles wat we doen duurzaamheid gewoon integraal onderdeel is van je werk.

Mijn taak is ervoor te zorgen dat het watersysteem buiten goed functioneert en dat het toekomstbestendig wordt ingericht. Hierbij spelen de duurzaamheidsdoelen een belangrijke rol. We hebben een aanpak ontwikkeld om daar met elkaar handen en voeten aan te kunnen geven. En zo zorgen we ervoor dat we al vroeg in het proces hier de juiste aandacht aan geven. Door bijvoorbeeld ambitiesessies te organiseren waarin verschillende afdelingen betrokken zijn. De duurzaamheidseisen en kansen die we geïdentificeerd hebben vroeg in het planvorming proces. Die geven we mee in de opdracht die ik verstrek aan het team van John. Zo is dat bijvoorbeeld gegaan voor de vernieuwing van gemaal Oudehoorn. Tijdens de realisatie van het project voeren we regelmatig gesprekken over de voortgang van de duurzaamheidsmaatregelen om te zien of we ook daadwerkelijk datgene kunnen realiseren wat we aan de voorkant bedacht hebben. Kort gezegd is deze werkwijze onze gids om duurzaamheid niet alleen in projecten, maar in de hele organisatie te integreren. Het is onze routekaart om samen te werken aan een duurzamere toekomst.

Als ik aan de toekomst van Nederland en van het waterschap denk en dan concreet naar de organisatie, dan hoop ik en wens ik ons een organisatie toe die in al zijn handelen duurzaamheid tot een vanzelfsprekendheid heeft gemaakt. En dat we eigenlijk daaraan denken bij alles wat je doet. Maak ik het nou ook beter voor de voor de generatie na mij? Niet alleen onze traditionele taak, maar ook gewoon vanuit de bredere opgave die we hebben. Dus duurzaamheid voorop in alles wat we doen. We hebben de obstakels en weerstand binnen het project getackeld door zo optimaal mogelijk samen te werken met mensen uit de hele organisatie. Toen is eigenlijk die weerstand veranderd in een soort enthousiasme, wat eigenlijk, heel goed tot uiting is gekomen om onze duurzaamheidsmaatregelen, ons duurzaamheidsplan binnen het project tot uiting te laten komen. Als ik dan kijk wat we daar van geleerd hebben, dan is dat we een werkwijze binnen het project hebben ontwikkeld die uiteindelijk ook nu binnen al onze andere projecten ook gebruikt gaat worden. Wat ik zou willen meegeven aan andere organisaties is om de intrinsiek gemotiveerde collega's te koesteren. Zij brengen lef en doorzettingsvermogen. Daarnaast hebben wij een succesvolle werkwijze ontwikkeld samen met verschillende mensen in de hele organisatie, verschillende disciplines. En dat heeft geleid dat duurzaamheid nu eigenlijk de norm wordt, in plaats van dat het bij een eenmalige showcase blijft.

En als laatste is natuurlijk de steun vanuit management en directie hartstikke belangrijk om dit ook succesvol te kunnen implementeren.